Lezbiyen, gay, biseksüel, travesti, ve transeksüeller Şişli Adliyesi önünde, bir basın açıklaması eyleminde bulundular. Kendilerine haksızlık edildiğini söyleyen lezbiyen, gay, biseksüel, travesti ve transseksüellere ilişkin “Kabahatler Kanunu”nu İstanbul Üniversitesi Ceza ve Usul Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Selami Mahmutoğlu ile konuştuk.

Uğur Yıldız / MİHA - Lezbiyen, gay, biseksüel, travesti ve transeksüellere (LGBTT) uygulanan Kabahatler Kanunu ne zaman yürürlüğe girdi? Nasıl oluştu?

5326 sayılı Kabahatler Kanunu 30.03.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kanun, modern hukukta kabahat diye adlandırılan suç boyutunda nitelendirilemeyen basit eylemlerin Ceza Kanunu’ndan çıkarılması eğilimi sonucunda ortaya çıkmıştır. Çünkü önemsiz sayılabilecek toplumsal ihlallerin Ceza Kanunu’nda yer alması çeşitli sakıncalar doğurmaktadır. Söz gelimi bu ihlaller mahkemelerin iş yüklerini aşırı derecede artırmakta, zaman kayıplarına neden olmakta ve Ceza Hukuku’nun sahip olduğu caydırıcılık gücünü ciddi olarak zayıflatmaktadır.

Ayrıca yargılamaya ilişkin maliyetleri de olumsuz yönde etkilemektedir. Daha da önemlisi, bu eylemlerin ceza kanunlarında yer alması kişisel özgürlüklerin ancak zorunlu hallerde kısıtlanabileceği ve ceza hukukunun toplumsal düzeni korumak için son araç olabileceği yönündeki çağdaş düşünce ile de çelişmektedir. İşte, suçlulukla mücadelede sözü edilen bu gerekçeler, kabahatleri suç olmaktan çıkarma eğilimine ve kabahatler kanunun oluşmasına hız kazandırmıştır.

Bu yasanın çerçevesini çizer misiniz? Yasanın içeriği tam olarak nedir? Yasada sizin katkılarınız olduğu söyleniyor.

Bu bağlamda Kanunun yapım sürecine bakıldığında şüphesiz görüşlerime başvurulmuştur. Hatta o tarihte TBMM’de oluşturulan alt komisyonda görev almam için ilgili Bakanlıktan davet gelmiştir. Ne var ki üniversitedeki işlerimin yoğunluğu nedeniyle bu çalışmalara katılamadım. Yine belirtmeliyim ki, TCK’nın hazırlık aşamasında TBB’nin temsilcisi olarak TBMM Adalet Alt Komisyonu’ndaki çalışmalarım sırasında da bu konudaki fikirlerimi meslektaşlarımla paylaşma imkânına sahip oldum.

Hatta Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra getirilen düzenlemeye bakıldığında yazmış olduğum “Kabahatleri Suç Olmaktan Çıkarma Eğilimi ve Düzene Aykırılıklar Hukukunda Yaptırım Rejimi” isimli doktora tezimden faydalanıldığını gördüm. Doğrusunu söylemek gerekirse bu durum beni ziyadesiyle mutlu etmiştir.

Bu kanunun amacı nedir?

Kabahatler Kanunu’na genel olarak baktığımızda ilk madde de kanunun amacını görmekteyiz. Buna göre kanunun amacı; genel ahlakı, genel sağlığı, çevreyi ve ekonomik düzeni korumaktır. Bu amaçların gerçekleşebilmesi için ise kanunun; kabahatlere ilişkin genel ilkeleri, karşılığında uygulanabilecek idari yaptırımların türlerini ve sonuçlarını, karar alma sürecini, idari yaptırıma ilişkin kararlara karşı kanun yollarını, idari yaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkin esasları belirlediği ve çeşitli kabahatleri tanımladığı görülmektedir.